Projekt „Naturalna Nida”

realizowany jest w dolinie rzeki Nidy, na odcinku o długości około 39 km, pomiędzy miejscowościami Brzeźno i Pińczów. Obszar objęty projektem stanowi cenny przyrodniczo korytarz ekologiczny o znaczeniu ponadregionalnym, który w wyniku prac melioracyjnych i regulacyjnych utracił w ciągu ostatnich kilku dekad wiele swoich naturalnych funkcji. Zmiany te doprowadziły do zniszczenia zdolności retencyjnych doliny, przerwania ciągłości ekologicznej rzeki, ograniczenia migracji organizmów wodnych oraz zwiększenia zagrożenia powodziowego na terenach zamieszkałych i użytkowanych rolniczo.
Głównym celem projektu jest przywrócenie drożności korytarza ekologicznego doliny rzeki Nidy, odbudowa jej naturalnych funkcji hydrologicznych i ekologicznych oraz ograniczenie ryzyka powodziowego. Realizacja zakładanych działań pozwoli na poprawę jakości siedlisk wodnych i lądowych, odbudowę bioróżnorodności oraz przywrócenie równowagi przyrodniczej w tym fragmencie zlewni.
Kluczowym elementem projektu jest likwidacja istniejących barier migracyjnych, które uniemożliwiają swobodny ruch ryb i innych organizmów wodnych. Działania obejmą także odtworzenie naturalnych terenów zalewowych, zwiększenie zdolności retencyjnych doliny, aktywację starorzeczy oraz poprawę reżimu hydrologicznego. Dzięki temu dolina Nidy odzyska zdolność naturalnego magazynowania wód, co przełoży się na większą odporność ekosystemu na ekstremalne zjawiska hydrologiczne.
Zakres
działań

W ramach projektu realizowanych jest sześć głównych zadań inwestycyjnych, obejmujących zarówno prace hydrotechniczne, jak i działania renaturyzacyjne:
⦁ Zwiększenie retencji powierzchniowej i wgłębnej w miejscowości Umianowice
Prace obejmują przebudowę i rozbudowę systemu rowów odwadniających, montaż urządzeń pomiarowych oraz usprawnienie odprowadzenia wód z obszaru zlewni. Dzięki tym działaniom poprawione zostaną warunki środowiskowo-wodne, a miejscowość zyska lepszą ochronę przeciwpowodziową.
⦁ Przywrócenie drożności korytarza ekologicznego rzeki Nidy i jej dopływów
Działania skupią się na udrożnieniu ośmiu barier migracyjnych poprzez przebudowę progów żelbetowych oraz budowę przepławek, co umożliwi swobodną migrację ryb i innych organizmów wodnych.
⦁ Przywrócenie drożności korytarza ekologicznego rzeki Mierzawy
W ramach prac rozebrane zostaną jazy i progi piętrzące, a w ich miejsce zostaną wykonane naturalne odcinki koryta rzeki oraz przepławki. Odtworzenie ciągłości ekologicznej rzeki Mierzawy będzie miało kluczowe znaczenie dla ochrony lokalnych gatunków ryb.
⦁ Rewitalizacja starorzecza rzeki Nidy w Brzeźnie
Planowane jest częściowe nawodnienie starorzeczy, pogłębienie ich oraz przywrócenie przepływu wody, co pozwoli na odbudowę siedlisk przyrodniczych, w tym terenów torfowiskowych, oraz stworzenie korzystnych warunków dla bobra europejskiego, wydry i wielu gatunków ryb.
⦁ Rewitalizacja Zalewu Pińczowskiego oraz starorzeczy rzeki Nidy w rejonie oczyszczalni miasta Pińczów
Zakres prac obejmuje roboty udrożnieniowe, umocnieniowe i konserwacyjne, które poprawią funkcjonowanie zalewu, usprawnią przepływ wody, ograniczą zagrożenie powodziowe i zwiększą walory rekreacyjne tego terenu.
⦁ Renaturyzacja delty śródlądowej rzeki Nidy
W ramach tego zadania przewidziana jest rozbiórka wałów przeciwpowodziowych, renaturyzacja koryta Starej Nidy oraz odtworzenie naturalnych terenów zalewowych. Dzięki temu możliwe będzie poszerzenie korytarza ekologicznego, poprawa retencji dolinowej oraz zwiększenie ochrony przeciwpowodziowej.
Efekty
projektu

Realizacja wszystkich zaplanowanych działań pozwoli na odbudowę naturalnych procesów przyrodniczych w dolinie Nidy. Projekt przyniesie liczne korzyści środowiskowe, takie jak poprawa jakości wód, zwiększenie bioróżnorodności, wzmocnienie populacji ryb oraz rozwój siedlisk dla wielu gatunków chronionych. Jednocześnie inwestycja wpłynie korzystnie na bezpieczeństwo mieszkańców poprzez ograniczenie ryzyka powodziowego oraz podniesie walory turystyczne Doliny Nidy dla wszystkich ceniących kontakt z naturą.
Grupy docelowe

Projekt skierowany jest do:
- Mieszkańców lokalnych społeczności w rejonie dolnej Nidy, w szczególności osób zamieszkujących tereny w okolicy realizacji projektu,
- Rolników oraz właścicieli gruntów, osób bezpośrednio zaangażowanych w użytkowanie terenów w okolicy działań projektowych.
- Samorządów lokalnych, władz gminnych i powiatowych, które odgrywają kluczową rolę w implementacji działań na poziomie lokalnym.
- Organizacji pozarządowych i grup ekologicznych, aktywnych w zakresie ochrony przyrody i bioróżnorodności, mogących wspierać i promować projekt.
- Mediów, jako narzędzia szerokiego rozpowszechniania informacji o projekcie i jego efektach.
Finansowanie

Projekt „Odbudowa różnorodności biologicznej doliny Nidy, poprzez odbudowę korytarzy ekologicznych i zwiększenie retencji gruntowej” realizowany jest przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, finansowany z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej 2021–2027. To gwarancja, że wszystkie prace będą prowadzone zgodnie z najwyższymi standardami, a informacje o postępach będą szeroko dostępne. Dzięki wsparciu finansowemu możliwe jest przeprowadzenie kompleksowych działań, które łączą cele ochrony środowiska z poprawą bezpieczeństwa hydrologicznego regionu.
Wartość projektu (całkowity koszt projektu):
Planowany łączny koszt realizacji Projektu wynosi 94 500 000,00 PLN.
Wysokość wkładu Funduszu Europejskich:
Dofinansowanie na realizację Projektu wynosi 76 500 000,00 PLN.
#FunduszeUE

English


